REHBER_SULTANGAZ_BASLIK_03.jpg
DENETİMLİ BİNA İLE DENETİMSİZ BİNA FARKI 20/01/2016

DENETİMLİ BİNA İLE DENETİMSİZ BİNA FARKI
goztepe_balklar.jpg

İnşaat Mühendisi Yakup ASLANBAY'dan Yapılan İnşaatlar Hakkında Açıklama Yaptı.

Kötü Yapı Denetimli Bina, En İyi Denetimsiz Yapılmış Binadan Daha İyidir.

99 Gölcük depreminin ardından yapı denetim firmalarının varlığı gündeme geldi. 2001 yılında çıkan 4708 sayılı kanun ile yapı denetim firmaları inşaat sektöründe aktif rol oynamaya başladı. Merkez Yapı Denetim  kurulan ilk denetim firmalarından biri. Bir işi en iyi sahibinin yapabileceğine inanan firma sekiz ortaktan oluşuyor. Yaptıkları için son derece önemli olduğunu söyleyen Yönetim Kurulu Başkanı Yakup Aslanbay her şeyi bir kenara, insanların can güvenliğini başka bir kenara koyduğunu ve bu işin vicdan işi olduğunu söylüyor. Yapı denetimin son derece önemli olduğunun üstünde duran Aslanbay, kötü yapı denetimli bir binanın, en iyi denetimsiz binadan daha sağlam olduğunun altını çiziyor.

99 depreminden sonra yapı denetiminde ne kadar yol alındı? 

Yapı denetim firmaları 99 depreminden sonra kanun hükmünde kararname olarak kuruldu. Daha sonra 4708 sayılı kanun olarak yola devam etti. Kanunun özü duruyor ama yönetmelikler yenileniyor. Denetim depreme karşı hassas olan bölgelerin olmazsa olmazları arasında yer alıyor. Kötü yapı denetimin denetlediği bina, en iyi yapı denetimsiz binadan çok daha iyidir. Eski binalarda depreme dayanıksızlık sorunları var. Bunun bir çok nedeni var. İmalattan, malzemeden ve hesaptan kaynaklanabiliyor. Hesaptan kaynaklanan sorunları hesap uzmanı olduğum için biliyorum ve itina gösteriyorum. Zaman geçtikçe, sorunlar ortaya çıktıkça her yönetmelik bir önceki yönetmeliğin yetersiz olduğunu ortaya koyuyor. Bu da önceki yönetmeliğe göre yapılan binaların risk altında olduğunu gösteriyor. Bunlarla karşılaşmamak için ilk yönetmelik çıkarken, Türkiye’nin deprem kuşağında bir ülke olduğunu kestirmek gerekiyordu. Depremin bu kadar hasar yaratılacağı düşünülmedi. O zaman bu kadar hasar yaratacağı düşünülemedi. Sonuç olarak bu zaman kadar gelindi. Yeni yönetmelik, eski yönetmeliğinin eksiklerini ortaya çıkartıyor. Biri geliyor bana Yakup Bey benim bina o kadar sağlam ki, çok güzel yaptım, babam zamanında temellini öyle yaptı, böyle yaptı diyor.  Bende diyorum ki, babanın zamanındaki yönetmelikle şimdiki yönetmeliği bir karşılaştır bakalım. Aman abi onu sakın söyleme, hiç alakası yok, diyor. Bu durumda eski yönetmeliğe göre yapılan binalar iyi binalar değil deyip, insanları korkutmak istemiyoruz. 

Arkadaşlar çıkıyorlar televizyonlara her konu hakkında konuşuyorlar. Mesela; jeofizikçi binayı biliyor, binayı bilen mühendisler zemini biliyor böyle karma karışık bilgiler verilince insanda tedirgin oluyor. Vatandaşta hangisine inansın. Binayı bina bilen anlatsa, zemini zemin bilen anlatsa çok daha inandırıcı olur. İnsanların konuşanlara, yazanlara güveni kalmadı. Konuşan insanlar bir de mühendislik hizmeti görmüş binalardan bahsediyorlar. İyi de Türkiye’nin bir çok yerinde mühendislik hizmeti görmemiş binalar var. Yapı denetim bile 10 yıl 19 pilot şehirde uygulandı. Diğer bölgelerle ilgili insanlarda kuşku oluşuyor. Binayı yaparken, sadece mühendis ayağı yok. Hesap ayağı var, modelleme yapılan mimarlık ayağı var, statikçinin ayağı var, malzeme ayağı var. Bunların hepsi bu işin önemini kavrayarak yapması lazım. Projede ne varsa onu uygulamalı. Depremden önce bunu uygulamadılar. 

Yapı denetimin standartları nelerdir? Nelere dikkat edilmesi gerekir?
Binanın sağlam olabilmesi için önemli bir nokta var. O noktaya farklı açılardan gitmeye kalkarsanız iki yol çıkar karşınıza. Ekonomikliği ön planda tutarsanız, her şeyin ucuzu seçer, güvenliği tehlikeye atarsınız. Önemli olan hem ekonomik, hem sağlam bina yapmak. Projeye dikkat edilmeli, her şey projeye uygun olarak yapılmalıdır. Denetimin yerinde yapılması gerekir. 

Çelik binalar mı sağlıklı, betonarme binalar mı?

Betonarme binalar, çelik binalara göre daha kullanışlı binalardır. Mesela yangında çelik binalar erir. Çünkü çelik ateşe dayanıklı değildir. İkisini de kullanmak gerekir. 

Müteahhitlerden alınan parayla, müteahhitler denetleniyor. Müteahhitler sıkıştıkları yerde firma değiştirebiliyor. Bu konu hakkında neler söylemek istersiniz?

Müteahhitler düzgün iş yapmış olsalardı, binalar böyle yıkılmazdı. İşini düzgün yapan müteahhitlerde var. İnsanların can güvenli sizin yaptığınız denetim sağlıyor. Her şey bir kenara, insanların can güvenliği bir kenara. Bu iş aynı zamanda vicdan işi. İşi direkt müteahhitler değil de, bakanlı vermeli. Yapı denetim bakanlığa bağlı kalmalı. Merkezi bir sistemden iş dağıtılmalı. Havuz sistemi olmalı. Ama havuz sisteminde de dengenin iyi kurulması gerekiyor. Mesela, ben bugüne kadar iki milyon metre inşaat yaptı. Siz yeni kurulmuşsunuz denetlemişsiniz 10 bin metre inşaat. Benim tecrübem daha fazla. O yüzen de ikimizin aynı kefeye konulması doğru olmaz. 

Müteahhitlerden size böyle bir teklif geldi mi?

Öyle işler geldiğinde almıyorum. Mesela, benim bir akrabam vardı. Projesi yönetmeliklere uygun olmadığı için fabrikasını kesinlikle yapmadım. Bize az gelsin, öz gelsin. Yapı denetimin içinde en belalısı da benim. İşin Merkez Yapı Denetim’e gittiyse yandın, diyorlar. Doğru olmayan hiçbir şeyi kabul etmiyorum, en ince ayrıntısına kadar kontrol ediyorum. Daha önce Eczacıbaşı’nın bir işi vardı. Eczacıbaşı’nın işlerini bir profesör yaptı. Kontrol  sırasında hesapta bir yanlışlık olduğunu gördüm. Açtım telefon, bir bayan çıktı. Bu böyle değil dedim, kabul etmedi. O zaman hocanızla görüşmek istiyorum dedim. Randevu alıp, gittim. Hocam bu işi bize yanlış mı öğretiyorsunuz, yoksa bize doğru öğretip siz mi yanlış yapıyorsunuz, dedim. Dondu kaldı. Hesapları gösterdim. Bu projedeki işler yanlış dedim. Kim söyledi, dedi. Sonra olay açıklığa kavuştu. Bunu söyleyen bayan benden özür diledim. Daha sonra Eczacıbaşı’nın diğer işlerini de yaptım. Bunların dışında farklı işlerde tehdit edildiğimde oldu. 
Yapı denetim neden 10 sene boyunca sadece 19 pilot ilde uygulandı?
Verim alabilir miyiz, alamaz mıyız? diye pilot illerde uygulandı. Sonra uygulamanın doğru bir uygulama olduğuna karar verdi ve Türkiye’nin geneline yayıldı.

99 depreminden sonra toplanan deprem vergisinin yol çalışmalarına harcandığı ortaya çıktı. Bununla ilgili neler söylemek istersiniz?
Bir zafiyet olduğunu düşünüyorum. Bu işin doğru alınan para, ne için alındığıysa onun için harcanmalı. 

Bazı belediyeler eski TUS sistemine dönülmesi konusunda hem fikirler. Bununla ilgili neler söylemek istersiniz?

TUS sağlıklı bir sistem değil. Çünkü denetleyen insanları da birinin denetlemesi gerekir. Onlar da bina denetler ama yapı denetim kadar denetleyemez. Laboratuar denetimi var, hesap ayarları var. Bunların en iyi şekilde yapılaması gerekir. Alacakları yeni mezun bir mühendis bu konuda ne kadar bilgili olabilir ki? Tüm binaların denetim altına alınması gerekir. İnsan ölçü olarak alınmalı. Bir canda olsa önemli. Bunun dışında kamu binalarının bir sorun olduğunu düşünüyorum. Kamu binaları da yapı denetim firmaları tarafından denetlenmeli. Depremden sonra yapılan kamu binalarındaki hatalar, depremden önceki binalardan daha az hataya sahip.D

Facebook Yorumları